U Galeriji Umetničkog centra Univerzitetske biblioteke, od 6. do 29. oktobra 2026. godine, u okviru izložbe „Talas“, koju organizuje grupa Foton, biće predstavljeni radovi 57 umetnika.
U okviru pratećeg programa izložbe, prof. dr Kristina Šarić sa Rudarsko-geološkog fakulteta održaće predavanje „Talasanje u kamenu“, na kojem će predstaviti deo fotodokumentacije nastale u okviru njenog naučnoistraživačkog rada.
O izložbi
Talas
Pojam talasa pripada onim fenomenima čije se značenje ne iscrpljuje u jednom naučnom ili vizuelnom tumačenju. U fizici, talas označava način prenošenja energije kroz prostor i vreme, bez neophodnog prenosa same materije. U širem kontekstu, međutim, talas možemo razumeti kao princip kretanja, promene i prenošenja — kao dinamičku strukturu koja povezuje različita stanja i uspostavlja kontinuitet između naizgled
odvojenih pojava. Upravo ovaj odnos između materijalnog i nematerijalnog, konkretnog i apstraktnog, čini talas podsticajnim poljem za umetničko istraživanje. Njegova vizuelna manifestacija može biti prepoznatljiva u liniji, krivini, ritmu ili
ponavljanju, ali njegovo prisustvo može biti i posredno — u promeni odnosa između elemenata, u vibraciji površine, u svetlosti, strukturi ili samom načinu na koji delo organizuje pogled posmatrača. Talas se tada ne pojavljuje samo kao motiv, već kao princip
koji određuje način nastanka i čitanja umetničkog dela.
Odnos nauke i umetnosti posebno je značajan u ovom kontekstu. Obe oblasti polaze od potrebe da se pojava posmatra, izdvoji, interpretira i prevede u određeni sistem. Dok naučni pristup nastoji da utvrdi zakonitosti koje stoje u osnovi talasnog kretanja, umetnost te iste pojave preoblikuje u iskustvo, simbol i vizuelni jezik. Na taj način naučni princip ne ostaje samo predmet saznanja, već postaje podsticaj za nove načine percepcije i promišljanja sveta.
Izložba Talas okuplja radove umetnika koji ovom fenomenu pristupaju iz različitih umetničkih i konceptualnih pozicija. Raznolikost pristupa ukazuje na širinu samog pojma: talas može biti istovremeno fizička pojava, vizuelni ritam, prostorna struktura, metafora energije ili model transformacije. U različitim medijima on se pojavljuje kao pokret koji se fiksira u statičnoj formi, kao trag prolaska, kao ponavljanje ili kao proces koji nikada nije konačno završen. U tom smislu, talas otvara i pitanje odnosa između trajanja i trenutka. Umetničko delo, kao fiksirana struktura, može da sadrži ideju kretanja; može da zabeleži proces koji se više ne odvija, ali čije je dejstvo i dalje prisutno. Između pojavljivanja i nestajanja, stabilnosti i promene, uspostavlja se prostor u kojem posmatrač postaje aktivni učesnik u tumačenju.Talas se tako može razumeti kao metafora samog procesa stvaranja: kao neprekidna razmena između ideje i materije, namere i slučajnosti, reda i dinamike. On nije samo ono što vidimo, već i ono što prepoznajemo kao kretanje iza vidljivog.
Izložba Talas zato ne nudi jedno tumačenje ovog fenomena, već uspostavlja prostor različitih mogućih čitanja. Kroz susret naučnog principa, umetničke intuicije i individualnog iskustva, talas postaje mesto povezivanja — između prirode i kulture, materije i energije, nastanka i transformacije.
Prof. mr Ružica Bajić Sinkević
