23. maj 2013. godine
Novi magazin
Autor: IVAN JOVANOVIĆ
Rubrika: Kultura
Posle višemesečne polemike Vlada Srbije je 30. aprila donela odluku o stavljanju 60 kulturnih institucija na spisak onih koje imaju nacionalni značaj. Ono što je privuklo pažnju javnosti je da su pozorišta došla na nju, da nema Matice srpske, ali da je tu i čuvena, sada već kultna, Kulturno-prosvetna zajednica Srbije na čijem je čelu samouki kulturni radnik Živorad Ajdačić, koji se proslavio zahtevima da Jugoslovensko dramsko pozorište mora da promeni ime da bi se našlo na ovom spisku, kao i pravljenjem spiskova “nepatriotskih filmova”. Status ustanova kulture od nacionalnog značaja stekli su: Narodni muzej u Beogradu, Istorijski muzej Srbije, Muzej savremene umetnosti, Etnografski muzej, Muzej primenjene umetnosti, Prirodnjački muzej, Muzej nauke i tehnike, Muzej istorije Jugoslavije, Muzej pozorišne umetnosti Srbije.
Na listi je i Muzej na otvorenom „Staro selo“ Sirogojno, Muzej naivne i marginalne umetnosti u Jagodini, Muzej Vojvodine u Novom Sadu, Narodni muzej u Čačku i Valjevu, Narodni muzej Toplice, Muzej „Ras“ u Novom Pazaru, Muzej u Prištini sa izmeštenim sedištem u Beogradu.
Među ustanovama sa tim statusom su i Narodni muzej Kraljevo, Galerija slika „Sava Šumanović“ u Šidu, Umetnička galerija „Nadežda Petrović“ u Čačku, Spomen-zbirka „Pavle Beljanski“ u Novom Sadu, Galerija „Milan Konjović“ u Somboru, Galerija savremene likovne umetnosti u Nišu, Moderna galerija u Valjevu.
Status su stekli i Republički zavod za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture u Petrovaradinu, Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš.
Među ustanovama kulture od nacionalnog značaja su i Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo, Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo, Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica, Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Smederevo, Međuopštinski zavod za zaštitu spomenika kulture Subotica.
Na listu su i Arhiv Srbije, Arhiv Jugoslavije, Arhiv Vojvodine, Istorijski arhiv grada Novog Sada, Jugoslovenska kinoteka, Narodna biblioteka Srbije, Biblioteka Matice srpske, Univerzitetska biblioteka „Svetozar Marković“, Matična biblioteka „Ljubomir Nenadović“ u Valjevu.
Status ustanova kulture od nacionalnog značaja stekli su i Narodno pozorište u Beogradu, Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu, Jugoslovensko dramsko pozorište, Narodno pozorište Subotica, Atelje 212, Zvezdara teatar, Pozorište „Boško Buha“.
Pored pozorišta, na spisku su i Beogradska filharmonija, Ansambl narodnih igara i pesama Srbije „Kolo“, Filmski centar Srbije, Zavod za proučavanje kulturnog razvitka, Jugokoncert, Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica, Centar lepih umetnosti „Gvarnerius“, Dom kulture „Mihajlo Pupin“ Idvor, Zadužbina Ilije M. Kolarca i Kulturno-prosvetna zajednica Srbije.
Predloge za ovaj status davala je Komisija koju je oformila Vlada, ali je svoje mišljenje dao i Nacionalni savet za kulturu. Kao što se može primetiti, svi su zadovoljeni, tu su i institucije koje zaslužuju i ne zaslužuju ovaj status. Da li je dobro stavljati u isti koš Domove kultura, pozorišta, razne centre lepih umetnosti i Kulturno-prosvetne zajednice prosudite sami. Jedno je jasno: u ime starog, dobrog kulturnog egalitarizma (prvenstveno novčanog) svi su tu. Ko je zaslužio, a ko ne, prosudiće vreme.